Okno jako element drugiego planu? Tak było. Miało się otwierać, zamykać, nie wpuszczać do wnętrza wiatru i nie przeciekać. 🙂 Teraz to jeden z najbardziej zaawansowanych technologicznie komponentów budynku. I jeden z najbardziej wymagających. W 2026 roku projektowanie stolarki okiennej przypomina pracę nad precyzyjnym instrumentem, a nie prostym elementem wykończenia.
Zmieniło się niemal wszystko. Oczekiwania inwestorów, normy prawne, sposób użytkowania budynków, a nawet klimat. Okno musi reagować, dostosowywać się, przewidywać. Ma chronić przed hałasem, stratami ciepła, przegrzewaniem, włamaniem, a czasem także przed wzrokiem sąsiada z naprzeciwka. Jednocześnie ma być lekkie wizualnie, smukłe, estetyczne. Brzmi jak lista życzeń, ale dla projektantów stolarki to dziś codzienność.
Projekt zaczyna się od kontekstu, nie od katalogu
Największa zmiana ostatnich lat? Projektowanie okien przestało być oderwane od reszty budynku. W 2026 roku nikt rozsądny nie dobiera stolarki na końcu. Okno powstaje równolegle z koncepcją domu, biura czy obiektu użyteczności publicznej.
Liczy się orientacja względem stron świata, lokalny mikroklimat, funkcja pomieszczeń, a nawet rytm dnia użytkowników. Inne okna projektuje się do domu na skraju lasu, inne do apartamentu w centrum miasta, a jeszcze inne do szkoły czy hali produkcyjnej.
Projektanci coraz częściej pracują na danych. Symulacje nasłonecznienia, bilans cieplny, analiza akustyczna. To nie są dodatki. To fundament decyzji o wielkości przeszklenia, rodzaju szkła, konstrukcji profilu.
Materiały, które przestały być kompromisem
Jeszcze niedawno wybór był prosty, ale ograniczający. Albo estetyka, albo parametry. Albo cienkie ramy, albo dobra izolacja. Rok 2026 zamyka ten rozdział.
Profile hybrydowe łączą aluminium z materiałami kompozytowymi i drewnem technologicznym. Tworzywa sztuczne nie są już synonimem przeciętności. Nowe generacje PVC mają zupełnie inne właściwości mechaniczne i wizualne niż te sprzed dekady.
Szkło? To osobna historia. Pakiety wielowarstwowe, selektywne powłoki, szkło o zmiennej przepuszczalności światła. Do tego laminaty akustyczne, szkło hartowane o podwyższonej odporności, a nawet rozwiązania samoczyszczące, które faktycznie działają, a nie tylko dobrze brzmią w folderze.
Energooszczędność to punkt wyjścia, nie wyróżnik
W 2026 roku nikt nie pyta, czy okna są energooszczędne. To oczywiste. Pytanie brzmi: jak bardzo i w jakich warunkach.
Normy wymusiły swoje, ale rynek poszedł dalej. Stolarka projektowana jest pod realne scenariusze użytkowania, a nie pod laboratoryjne wartości. Liczy się szczelność przy silnym wietrze, stabilność parametrów po latach, odporność na skoki temperatur.
Coraz częściej mówi się o oknach jako o aktywnym elemencie bilansu energetycznego budynku. Zyski słoneczne są zarządzane, a nie tylko tolerowane. Okno nie tylko trzyma ciepło, ale też decyduje, kiedy je wpuścić, a kiedy zatrzymać na zewnątrz.
Inteligencja, która nie przeszkadza
W 2026 roku integracja okien z systemami zarządzania budynkiem to standard w segmencie premium i coraz częściej także w budownictwie jednorodzinnym. Czujniki jakości powietrza, wilgotności, temperatury. Automatyczne rozszczelnianie, sterowanie osłonami, reakcja na pogodę. Kluczowe jest jedno: użytkownik nie chce się tym zajmować.
Najlepsze projekty to te, których nie zauważasz. Okno samo wie, kiedy się domknąć, a kiedy wpuścić świeże powietrze. Bez aplikacji, bez powiadomień, bez ciągłego klikania.
Akustyka, o której wcześniej się nie mówiło
Hałas stał się jednym z głównych problemów współczesnych miast. Projektanci stolarki reagują na to szybciej niż ustawodawcy.
W 2026 roku okna akustyczne nie są już niszowym produktem. Różnicowanie grubości szyb, specjalne folie tłumiące, uszczelki o zmiennej gęstości. Do tego konstrukcja ram, która nie przenosi drgań.
Co ważne, akustyka nie kończy się na decybelach. Chodzi o komfort. O to, czy dźwięk jest stłumiony w sposób naturalny, czy nie powoduje uczucia zamknięcia w szczelnej kapsule. To subtelna, ale bardzo istotna różnica.
Bezpieczeństwo projektowane bez pancerności
Okno ma chronić, ale nie wyglądać jak bunkier. To jedno z trudniejszych zadań projektowych. W 2026 roku bezpieczeństwo buduje się warstwowo. Szkło laminowane, ukryte okucia, inteligentne czujniki. Do tego rozwiązania, które opóźniają włamanie, zamiast je demonstracyjnie odstraszać.
Estetyka odgrywa tu kluczową rolę. Smukłe profile, ukryte zawiasy, minimalistyczne klamki. Okno ma być dyskretne, a jednocześnie skuteczne.
Personalizacja, która ma sens
Kolor to dopiero początek. W 2026 roku personalizuje się fakturę, stopień połysku, proporcje ram. Coraz częściej projektanci współpracują bezpośrednio z producentami, tworząc krótkie serie dopasowane do konkretnego obiektu.
To nie jest masowa produkcja z inną naklejką. To świadome projektowanie detalu, który ma znaczenie w skali całej bryły.
Ekologia bez deklaracji
Zrównoważony rozwój przestał być hasłem marketingowym. W projektowaniu stolarki liczy się cykl życia produktu. Skąd pochodzi materiał, jak długo będzie używany, co stanie się z nim po demontażu.
Okna w 2026 roku projektuje się tak, aby dało się je serwisować, modernizować, a nie wyrzucać po kilkunastu latach. Wymiana szyby zamiast całego skrzydła. Recykling profili. Logistyka ograniczająca ślad węglowy.
To nie są decyzje widoczne na pierwszy rzut oka, ale coraz częściej decydują o wyborze konkretnego rozwiązania.
Okno jako element narracji architektonicznej
Na koniec rzecz najważniejsza. Okno znów stało się częścią opowieści o budynku.
Nie jest już tylko otworem w ścianie. Jest ramą dla światła, widoku, codziennych rytuałów. Projektanci w 2026 roku myślą o tym, co użytkownik zobaczy rano, gdzie padnie światło po południu, jak zmieni się wnętrze zimą.
Okna do zadań specjalnych nie krzyczą swoją obecnością. One pracują w tle. Precyzyjnie, konsekwentnie, bez zbędnych deklaracji.
I właśnie dlatego ich projektowanie stało się jedną z najciekawszych dziedzin współczesnej architektury.
